ยุทธศาสตร์
เพื่อให้ก้าวสู่การเป็นศูนย์ฝึกและพัฒนาอาชีพราษฎรไทย บริเวณชายแดน (ศฝช) มิติใหม่ จึง
กำหนดยุทธศาสตร์สำคัญไว้ ๕ ประการคือ
๑. การพัฒนาคุณภาพการบริหารจัดการให้เป็นสถานศึกษาและแหล่งเรียนรู้ยุคใหม่ ให้สอดคล้องกับแนวทางการปฏิรูปการศึกษาในทศวรรษที่สอง สนองนโยบายรัฐบาล กระทรวงศึกษาธิการ และสำนัก กศน.
๒. การพัฒนาคุณภาพครูและบุคลากร วัฒนธรรมองค์กร การสร้างค่านิยมการทำงานและการ
บริการภาครัฐแนวใหม่
๓. การพัฒนาคุญภาพผู้เรียนยุคใหม่ สอดคล้องกับวิถีชีวิตคนไทยยุคใหม่เชื่อมโยงกับนานา
อารยะประเทศโดยไม่ลืมความภาคภูมิใจในศิลปวัฒนธรรมประเพณีและรากเหง้าดั้งเดิมของตน
๔. การพัฒนาคุณภาพการศึกษาตลอดชีวิตมิติใหม่สำหรับประชาชนทุกกลุ่มเป้าหมาย
๕.การพัฒนาหลักสูตร สื่อ นวัตกรรม และเทคโนโลยีใหม่ ด้วยการวิจัย และกระบวนการเรียนรู้
ที่หลากหลาย
แนวทางการพัฒนา ศฝช.
เพื่อให้สอดคล้องกับแนวทางการขับเคลื่อนการปฏิรูปการศึกษาในทศวรรษที่สอง สนองนโยบายของรัฐบาล กระทรวงศึกษาธิการและสำนักงาน กศน. จึงเสนอแนวทางการพัฒนาศูนย์ฝึกและพัฒนาอาชีพราษฎรในบริเวณชายแดน (ศฝช.) มิติใหม่ โดยใช้ยุทธศาสตร์ ๕ ด้าน ๕ ดาว (FIVE STARS MODEL) ดังนี้
ดาวที่ ๑ พัฒนาคุณภาพการบริหารจัดการสถานศึกษายุคใหม่ ให้เป็นองค์กรแห่งการเรียนรู้ตลอดชีวิต โดยมีกลยุทธหรือแนวทางการพัฒนา ๕ ด้าน คือ
๑.๑ ปรับเปลี่ยนปรัชญาวิสัยทัศน์ คำขวัญ วัฒนธรรมองค์กร ค่านิยม พันธกิจ วัตถุประสงค์และยุทธศาสตร์ของสถานศึกษา โดยใช้กระบวนการมีส่วนร่วมอย่างมีขั้นตอน
๑.๒ ปรับเปลี่ยนโครงสร้างและระบบการบริหารจัดการใหม่ ให้สอดคล้องกับทิศทางและแนวโน้มการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นอย่างรวดเร็ว
๑.๓ ปรับปรุงภูมิทัศน์ตกแต่งอาคาร สถานที่ทั้งภายใน และบริเวณภายนอกอาคารให้เป็นองค์กรแห่งการเรียนรู้ตลอดชีวิตที่ทันสมัย
๑.๔ จัดหาสิ่งอำนวยความสะดวกในการพัฒนาสถานศึกษายุคใหม่เพื่อเอื้อต่อคุณภาพการบริหารจัดการ คุณภาพการทำงานของบุคลาสกรและการบริหารกลุ่มเป้าหมาย
๑.๕ การบริหารจัดการสถานศึกษายุคใหม่ยึดหลักธรรมาภิบาล และการบริหารจัดการภาครัฐแนวใหม่ให้ทันการเปลี่ยนแปลงยุคโลกาภิวัฒน์
ประโยชน์เชิงประจักษ์ที่จะเกิดกับองค์กร ประชาชน ชุมชนและสังคมส่วนรวม
๑. ติดชื่อ : ศฝช.เป็นแหล่งเรียนรู้ตลอดชีวิตมิติใหม่ ที่มีชื่อเสียงเป็นที่รู้จักยอมรับศรัทธา และเข้ามาใช้บริการของประชาชนทุกกลุ่มเป้าหมาย ทุกสาขาอาชีพ ทั้งภาครัฐและเอกชน และนานาชาติ
๒. ติดใจ : ผู้เรียนและประชาชนผู้รับบริการ ศฝช. ทุกลุ่มเป้าหมายประทับใจและพึงพอใจในการมีส่วนร่วมแลกเปลี่ยนเรียนรู้ทุกกิจกรรม ทุกฐานการเรียนรู้นำไปใช้ประโยชน์ในการพัฒนาคุณภาพชีวิตได้อย่างเหมาะสมและปรับตัวทันต่อการเปลี่ยนแปลงของโลกยุคโลกาภิวัฒน์
๓. ติดดาว : ศฝช. เป็นสถานศึกษาด้านการฝึกและพัฒนาอาชีพมิติใหม่ที่ได้มาตรฐานเป็นต้นแบบและเป็นที่ยอมรับระดับท้องถิ่น ระดับจังหวัด ระดับภาค ระดับชาติ และนานาชาติ
ดาวที่ ๒ การพัฒนาคุณภาพครูและบุคลากรวัฒนธรรมองค์กร สร้างค่านิยมการทำงานและการบริการภาครัฐแนวใหม่ มีกลยุทธหรือแนวทางการพัฒนา ๕ ด้าน คือ
๒.๑ ส่งเสริมสนับสนุนครูและบุคลากรให้มีการ SWOT ตนเอง ทีมงาน และองค์กรสู่การเปลี่ยนแปลงและพัฒนาอย่างรวดเร็ว
๒.๒ ส่งเสริมสนับสนุนครูและบุคลกรให้พัฒนาตนเองตามมาตรฐานวิชาชีพด้วยการจัดการความรู้ให้เป็นองค์กรแห่งการเรียนรู้สู่สังคมฐานความรู้
๒.๓ ส่งเสริมสนับสนุนครูและบุคลกรให้มีการศึกษาดูงานแลกเปลี่ยนเรียนรู้ทั้งในและต่างประเทศ
๒.๔ สร้างสรรค์และพัฒนาครูยุคใหม่ ให้เป็นนักจัดการเรียนรู้และวิทยากรฝึกอบรมมืออาชีพที่มีจิตบริการ จิตอาสา และมีจิตวิญญาณแห่งความเป็นครูของประชาชนอย่างแท้จริง
๒.๕ สร้างภาคีเครือข่าย ภูมิปัญญา และครูชาวบ้านให้ครอบคลุมทุกพื้นที่เป้าหมายและหลากหลายสาขาอาชีพ
ดาวที่ ๓ การพัฒนาคุณภาพผู้เรียนยุคใหม่ มีกลยุทธหรือแนวทางการพัฒนา ๕ ด้านคือ
๓.๑ สรรค์สร้างและพัฒนาผู้เรียนให้ภูมิใจในความเป็นไทย สำนึกรักถิ่นฐานบ้านเกิดและรู้จักรากเหง้าดั้งเดิมของตนเอง
๓.๒ สรรค์สร้างและพัฒนาผู้เรียนให้เป็นบุคลกรแห่งการเรียนรู้ รักการอ่าน รักงานรักอาชีพ รักการค้นคว้าทดลอง คิดเป็น ทำเป็น แก้ปัญหาเป็น
๓.๓ สรรค์สร้างการพัฒนาผู้เรียนให้มีจิตอาสา ศรัทธาประชาธิปไตย และเป็นสมาชิกที่ดีของครอบครัว ชุมชน และประชาคมโลก
๓.๔ ส่งเสริม สนับสนุนการพัฒนาให้ผู้เรียนให้น้อมหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงเป็นหลักในการสร้างครอบครัว สร้างงาน สร้างอาชีพบนพื้นฐานการพึ่งพาตนเอง ลดรายจ่าย เพิ่มรายได้ ลดหนี้ ปลดหนี้ มีเงินออม
๓.๕ เสริมสร้างและพัฒนาผู้เรียนให้ดำรงตนมีความสุขในครอบครัว ชุมชนและสังคม ปฏิบัติตนตามคำสอนทางศาสนา ห่างไกลยาเสพติดและอบายมุข
ประโยชน์เชิงประจักษ์ที่จะเกิดกับองค์กร ประชาชน ชุมชนและสังคมส่วนรวม
๑. ติดอาวุธ : ผู้เรียน และประชาชนทุกกลุ่มที่ผ่านหลักสูตรการฝึกอบรม/ฝึกทักษะหรือเข้าร่วมกิจกรรมการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ของ ศฝช. แล้ว ล้วนเป็นผู้ผ่านกระบวนการการติดอาวุธทางปัญญา รู้จักคิดลึกซึ้ง คิดเป็น คิดวิเคราะห์นำไปสู่การนำไปแก้ปัญหาทุกอย่างให้สำเร็จได้
๒. ติดดิน : ผู้เรียนและประชาชนทุกกลุ่มที่ผ่านหลักสูตร ศฝช. สามารถดำรงตนตั้งมั่นในคุณธรรม จริยจธรรม น้อมนำปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงมาเป็นหลักในการสร้างครอบครัวบนพื้นฐานการพึ่งพาตนเองใช้ทรัพยากรทุกอย่างให้คุ้มค่า และรักภูมิใจในเผ่าพันธุ์ และรากเหง้าดั้งเดิมของตน
๓. ติดดาว : ผู้เรียนและประชาชนที่ผ่านการฝึกและพัฒนาจากหลักสูตรของ ศฝช.อย่างต่อเนื่อง สามารถเป็นต้นแบบ ตัวอย่าง หรือแกนนำสำคัญการขยายผล เป็นที่ประจักษ์และยอมรับของครอบครัวชุมชนในระดับพื้นที่ นอกพื้นที่และนานาชาติ
ดาวที่ ๔ การพัฒนาคุณภาพการศึกษาตลอดชีวิตมิติใหม่ มีกลยุทธหรือแนวทางการพัฒนาครอบคลุม ๕ กลุ่มเป้าหมายหลักคือ
๔.๑ ส่งเสริมสนับสนุนการจัดกิจกรรมการเรียนรู้เพื่อพัฒนาการตามวัยของกลุ่มเด็กยุคใหม่
(อายุระหว่าง ๑ – ๑๔ ปี) เน้นการวัดแววอาชีพและสร้างทัศนคติที่ดีต่อการทำงานและอาชีพของครอบครัว
๔.๒ ส่งเสริมสนับสนุนการจัดกิจกรรมการเรียนรู้เพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตกลุ่มเยาวชนยุคใหม่ (อายุระหว่าง ๑๕-๒๕ ปี ) เน้นการเรียนรู้ทักษะชีวิต ทักษะอาชีพ และฝึกการทำงานเพื่อเลือกเป็นอาชีพ
๔.๓ ส่งเสริมสนับสนุนการจัดกิจกรรมการเรียนรู้เพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตกลุ่มวัยแรงงาน (อายุระหว่าง ๒๖-๕๙ ปี) เน้นการพัฒนาทักษะตามมาตรฐานอาชีพและการทำมาหากินเลี้ยงตนและครอบครัว
๔.๔ ส่งเสริมสนับสนุนการจัดกิจกรรมการเรียนรู้และพัฒนาคุณภาพชีวิตกลุ่มสตรียุคใหม่ ที่จำเป็นต้องช่วยทำงานนอกบ้านหาเลี้ยงครอบครัวอีกแรงหนึ่ง
๔.๕ ส่งเสริมสนับสนุนการจัดกิจกรรมการเรียนรู้เพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตกลุ่มผู้สูงอายุยุคใหม่
ประโยชน์เชิงประจักษ์ที่จะเกิดกับองค์กร ประชาชน ชุมชนและสังคมส่วนรวม
๑. ติดกลุ่ม : ผู้เรียนและประชาชนในพ้นที่บริการของของ ศฝช. จำแนกตามกลุ่ม ๕ กลุ่มคือ กลุ่มเด็ก กลุ่มเยาวชน กลุ่มวัยแรงงาน กลุ่มสตรี และกลุ่มผู้สูงอายุ ได้รับการฝึกอบรม การพัฒนาอาชีพตามความเหมาะสมกับวัย ความถนัด ความสนใจ และพื้นฐานเดิมของครอบครัวและท้องถิ่น
๒. ติดอาวุธ : ผู้เรียนและประชาชนในพื้นที่ในพื้นที่เป้าหมายของ ศฝช.ทุกกลุ่มได้รับการติดอาวุธทางปัญญา มีทักษะในการคิด การทำมาหากินเลี้ยงตนและครอบครัว เป็นสมาชิกที่ดีของชุมชนและสังคม
๓. ติดดาว : ผู้เรียนและประชาชนทุกกลุ่ม ๕ กลุ่ม คือ เด็ก เยาวชน วัยแรงงาน สตรีและผู้สูงอายุที่ผ่านการฝึก และพัฒนาหลักสูตรเฉพาะของ ศฝช. อย่างต่อเนื่องมีความพึงพอใจ สามารถนำไปเป็นต้นแบบหรือแกนนำขยายผลสู่ครอบครัวและชุมชนอื่น ๆ ต่อไป
ดาวที่ ๕ การพัฒนาหลักสูตร สื่อ นวัตกรรม และเทคโนโลยีใหม่ มีกลยุทธหรือแนวทางการพัฒนา ๕ ด้านคือ
๕.๑ ส่งเสริมสนับสนุนการวิจัยและพัฒนาหลักสูตรท้องถิ่น หลักสูตรด้านอาชีพ หรือคู่มือการทำมาหากินที่ครอบคลุมหลากหลายสาขาอาชีพ
๕.๒ ส่งเสริมสนับสนุนการผลิตสื่อนวัตกรรม และโครงงานด้านอาชีพเพื่อเสริมสร้างความเข้มแข็งและยั่งยืนของครอบครัวและชุมชน
๕.๓ ส่งเสริมสนับสนุนและพัฒนาแหล่งเรียนรู้เพื่อการวิจัย สาธิตและกระบวนการเรียนรู้ที่หลากหลาย
๕.๔ ส่งเสริมสนับสนุนการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ที่หลากหลายเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตครอบคลุมทุกกลุ่มเป้าหมาย
๕.๕ ส่งเสริมสนับสนุนการใช้เทคโนโลยีและพลังงานอย่างประหยัดคุ้มค่า และเป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม
ประโยชน์เชิงประจักษ์ที่จะเกิดกับองค์กร ประชาชน ชุมชนและสังคมส่วนรวม
๑. ติดสูตร : ผลการศึกษาวิจัยทดลองของ ศฝช. ก่อให้เกิดการค้นพบข้อเท็จจริงเคล็ดลับเฉพาะด้าน (สูตร) โครงงานต้นแบบหรือนวัตกรรมใหม่ ในการทำมาหากินของ ประชาราษฎรไทยบริเวณแนวชายแดนที่เหมาะสมกับท้องถิ่นหรือชนเผ่าต่าง ๆ ถูกเก็บรบรวมอย่างมีระบบเพื่ออ้างอิงศึกษาค้นคว้าพัฒนาให้เป็นที่ยอมรับในระดับมาตรฐานต่อไป
๒. ติดสื่อ : สื่อนวัตรกรรมและเทคโนโลยีหลากหลายที่ ศฝช. นำมาต่อยอดใช้ในการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ส่งผลต่อประสิทธิภาพ ประสิทธิผลและการพัฒนาคุณภาพผู้เรียนโดยตรง คุ้มค่าทั้งด้านปริมาณ งบประมาณ ระยะเวลา และสนองตอบการเรียนรู้ด้วยตนเองตลอดชีวิต
๓. ติดดาว : ผลการศึกษาวิจัยสาธิตทดลองของ ศฝช. ประชาสัมพันธ์สู่วงกว้าง ได้ถูกเผยแพร่ในทุกช่องทางที่ทันสมัยให้เป็นที่ยอมรับเพื่อการอ้างอิงศึกษาค้นคว้าพัฒนาต่อไปอย่างไม่มีสิ้นสุด
